Jeřábková Jarmila

CZ

Jarmila Jeřábková je významná česká návrhářka dřevěných hraček, která se narodila 21. listopadu 1945 v Pelhřimově. Po absolvování Střední uměleckoprůmyslové školy v Praze (obor návrhová a interiérová tvorba, design) nastoupila v roce 1964 do Ústředí lidové umělecké výroby (ÚLUV) jako designérka interiérových doplňků, šperků a později i hraček. V ÚLUV působila až do roku 1991.

V ÚLUV, jehož posláním bylo mapovat a rozvíjet svébytnou kulturu českého národa, prošla hračka v jejím pojetí několika vývojovými stádii. Pod jejím vedením se oživila výroba hraček z Příbrami, tzv. krušnohorských štípaných hraček z dřevěného soustruženého prstence i tzv. pošumavských hraček, pro které získala ke spolupráci tradičního výrobce Václava Kantora z Vlkonic u Vacova.

Od roku 1975 se designu hraček věnovala intenzivně. Při zachování tradiční technologie a materiálu dochází v její tvorbě k přetváření v nový tvarově i funkčně moderní předmět, mnohdy přecházející v objekt uměleckého charakteru. Jarmila Jeřábková svou systematickou prací a díky své nápaditosti, dokonalé stylizaci a výtvarné zkratce posunula vývoj tradiční hračky až k hračce designové.

Její nezaměnitelná tvorba staví na přirozené kráse dřeva, kterému dává promyšlený jednoduchý tvar. Tajemství jejích návrhů je skryto v tvůrčím imperativu, který vyznává: "Není dokonalý ten tvar, k němuž už nelze nic přidat, ale naopak ten, ze kterého už nelze nic ubrat." (Adolf Loos)
V roce 1975 navrhla kolekci hraček na kolečkách, za které o rok později získala 1. cenu v belgickém Gentu. V letech 1975-1990 obdržela za design celkem 12 prvních, 4 druhé a 3 třetí ceny v oboru hračka (ÚLUV). Za svou designérskou činnost byla oceněna ministrem kultury. Hračky Jarmily Jeřábkové byly realizovány ve velkých sériích i jako originály.

Seznam exponátů, které uvidíte v galerii design ZOO najdete pod tímto medailonkem.

EN

Jarmila Jeřábková is a prominent Czech designer of wooden toys, born on November 21, 1945 in Pelhřimov. After graduating from the Secondary School of Applied Arts in Prague (majoring in design and interior design), she joined the Centre of Folk Art Production (ÚLUV) in 1964 as a designer of interior accessories, jewellery and later toys. She worked at ÚLUV until 1991.

At ÚLUV, whose mission was to map and develop the distinctive culture of the Czech nation, the concept of a toy went through several stages of development. Under her leadership, the production of toys from Příbram, so-called Ore Mountains split toys made from a turned wooden ring, and so-called Pošumava toys revived, for which she obtained the cooperation of the traditional manufacturer Václav Kantor from Vlkonice u Vacova.

Since 1975, she has been intensively involved in toy design. While preserving traditional technology and materials, her work transforms it into a new, modern object in form and function, often turning it into an object of artistic character. With her systematic work and thanks to her imagination, perfect stylization and artistic shortcut, Jarmila Jeřábková has advanced the development of traditional toys to the point of a designer toy.

Her unmistakable creation is based on the natural beauty of wood, to which she gives a thoughtful, simple shape. The secret of her designs is hidden in the creative imperative that professes: "The perfect shape is not that to which nothing can be added, but on the contrary that from which nothing can be taken away." (Adolf Loos)
In 1975, she designed a collection of toys on wheels, for which she won 1st prize in Ghent, Belgium, a year later. Between 1975 and 1990, she received a total of 12 first, 4 second and 3 third prizes in the toy category (ÚLUV). She was awarded by the Minister of Culture for her design work. Jarmila Jeřábková's toys were produced in large series and as originals.

You can find a list of exhibits that you will see in the design ZOO gallery under this medallion.

PL

Jarmila Jeřábková to wybitna czeska projektantka drewnianych zabawek, urodzona 21 listopada 1945 roku w Pelhřimovie. Po ukończeniu Liceum Sztuk Stosowanych w Pradze (kierunek wzornictwo i architektura wnętrz), w 1964 roku dołączyła do Centrum Ludowej Produkcji Artystycznej (ÚLUV) jako projektantka akcesoriów wnętrzarskich, biżuterii, a później zabawek. Pracowała w ÚLUV do 1991 roku.

W ÚLUV, którego misją było mapowanie i rozwijanie odrębnej kultury narodu czeskiego, koncepcja zabawki przeszła kilka etapów rozwoju. Pod jej kierownictwem odrodziła się produkcja zabawek z Przybramu, tzw. zabawek łupanych z Rudaw, wykonanych z toczonego drewnianego pierścienia, oraz tzw. zabawek z Poszumawy, do czego nawiązała współpracę z tradycyjnym wytwórcą Václavem Kantorem z Vlkonic u Vácova.

Od 1975 roku intensywnie zajmuje się projektowaniem zabawek. Zachowując tradycyjną technologię i materiały, jej prace przekształcają je w nowy, nowoczesny obiekt pod względem formy i funkcji, często nadając mu charakter artystyczny. Dzięki systematycznej pracy, wyobraźni, perfekcyjnej stylizacji i artystycznemu skrótowi, Jarmila Jeřábková doprowadziła rozwój tradycyjnych zabawek do poziomu zabawki designerskiej.

Jej niepowtarzalna twórczość opiera się na naturalnym pięknie drewna, któremu nadaje przemyślany, prosty kształt. Sekret jej projektów kryje się w kreatywnym imperatywie, który głosi: „Doskonały kształt to nie taki, do którego nie można niczego dodać, lecz wręcz przeciwnie, taki, z którego nie można niczego ująć”. (Adolf Loos)
W 1975 roku zaprojektowała kolekcję zabawek na kółkach, za którą rok później zdobyła I nagrodę w Gandawie w Belgii. W latach 1975–1990 zdobyła łącznie 12 pierwszych, 4 drugie i 3 trzecie nagrody w kategorii zabawek (ÚLUV). Za swoją twórczość projektową została nagrodzona przez Ministra Kultury. Zabawki Jarmili Jeřábkovej były produkowane w dużych seriach i jako oryginalne egzemplarze.

Listę eksponatów, które można zobaczyć w galerii ZOO designu, można znaleźć pod tym medalionem.